Romencede isimler çoğulda biçim değiştirir: un băiat, doi băieți (iki erkek çocuk) olur; o casă ise două case (iki ev) olur. Çoğul, çoğu zaman sözcüğün sonundaki sesi değiştirir; bazen sözcüğün ortası da değişir.
Romencede bir ismin çoğulu nasıl oluşturulur?
Her ismi tekil ve çoğul biçimiyle birlikte öğren; ardından yaygın -i, -e ve -uri eklerini güçlü ipuçları olarak kullan.
| İsim türü | Yaygın çoğul ipucu | Örnekler |
|---|---|---|
| Eril | Çoğu zaman -i ile biter | un băiat, doi băieți (bir erkek çocuk, iki erkek çocuk); un om, doi oameni (bir kişi, iki kişi) |
| Dişil | Çoğu zaman -e veya -i ile biter | o casă, două case (bir ev, iki ev); o carte, două cărți (bir kitap, iki kitap) |
| Nötr | Çoğu zaman -e veya -uri ile biter | un scaun, două scaune (bir sandalye, iki sandalye); un hotel, două hoteluri (bir otel, iki otel) |
Bunlar, her isme uygulayabileceğin tek bir kural değil, yaygın kalıplardır. Başlangıçta isimleri çiftler hâlinde not etmek yararlıdır: un scaun, două scaune; o fată, două fete; un copil, doi copii.
Çoğul, cinsiyeti anlamana neden yardımcı olur?
Çoğul, Romencede isim cinsiyeti konusunda öğrendiğin cinsiyet kalıbını gösterir: eril isimler doi, dişil isimler două alır; nötr isimler ise tekilde eril un, çoğulda dişil două alır.
| Cinsiyet | Bir | İki | Nelere dikkat etmelisin? |
|---|---|---|---|
| Eril | un băiat | doi băieți | Eril isimlerde un ve doi kullanılır. |
| Dişil | o fată | două fete | Dişil isimlerde o ve două kullanılır. |
| Nötr | un oraș | două orașe | Nötr isimlerde tekilken un, çoğulken două kullanılır. |
Yaygın çoğul ekleri
- -i eki eril isimlerde çok yaygındır: student, studenți (öğrenciler), frate, frați (erkek kardeşler). Birçok dişil ismin çoğulunda da görülür: carte, cărți (kitaplar).
- -e eki dişil ve nötr isimlerde yaygındır: casă, case (evler), scaun, scaune (sandalyeler), oraș, orașe (şehirler).
- -uri eki özellikle nötr isimlerde yaygındır: hotel, hoteluri (oteller), lucru, lucruri (şeyler).
- Bazı isimlerde yalnızca son ek değil, sözcüğün başka bölümleri de değişir. Bu yüzden bütün çifti ezberle: om, oameni (insanlar), zi, zile (günler), copil, copii (çocuklar).
Çoğulları cümlelerde kullanma
- Eril isimlerle doi kullan: Am doi frați. (İki erkek kardeşim var.)
- Dişil ve nötr isimlerle două kullan: Am două cărți. (İki kitabım var.) Am două scaune. (İki sandalyem var.)
- Birden büyük sayılardan sonra ismin çoğulunu kullan: trei studenți (üç öğrenci), patru case (dört ev).
Kaçınılacak hatalar
Doi veya două seçimini yalnızca sözcüğün Türkçe anlamına göre yapma. Seçimini Romencedeki isim kalıbına göre yap: scaun nötrdür, bu yüzden doi scaune değil, două scaune denir. Çoğul biçimlerin yazımındaki aksan işaretlerini de koru: băieți, cărți, orașe.
Două case ne demektir?
- iki ev
- bir ev
- iki erkek çocuk
- evler
Case, casă isminin çoğuludur; două ise dişil veya nötr isimlerle kullanılan "iki" anlamındaki sayı sözcüğüdür.
Un băiat için doğru çoğul biçimi seç.
- doi băieți
- două băieți
- doi băiat
- două băiate
Băiat eril bir isimdir; bu yüzden çoğulda doi kullanılır ve ismin çoğul biçimi băieți olur.
Tamamla: Am ___ cărți. (İki kitabım var.)
- doi
- două
- un
- o
Carte dişil bir isimdir; bu yüzden iki taneyi belirtirken două kullanılır: două cărți.
Hangi cümle doğrudur?
- Am două scaune.
- Am doi scaune.
- Am două scaun.
- Am doi scaunuri.
Scaun nötr bir isimdir: tekilde un, çoğulda două alır ve çoğul biçimi scaune olur.
Romencede yeni bir sayılabilir ismi öğrenmenin en güvenli yolu nedir?
- İsmi tekil tanımlığı ve çoğul biçimiyle birlikte öğrenmek
- Her isme -i eklemek
- Her çoğul isimle doi kullanmak
- Çoğulu B1 düzeyine kadar öğrenmemek
Romencede güçlü kalıplar vardır, ancak çoğulun nasıl oluşturulduğu isme bağlıdır. Bu yüzden en güvenli yöntem, tekil ve çoğul biçimleri birlikte öğrenmektir.