Romencede dolaylı sorular

Dolaylı soru, bir soruyu doğrudan sormak yerine daha büyük bir cümlenin içine yerleştirir. Romencede evet–hayır soruları dacă ile aktarılır: Nu știu dacă vine mâine. (Yarın gelip gelmeyeceğini bilmiyorum.) Bilgi sorularında ise ilgili soru sözcüğü korunur.

Dolaylı soru nasıl oluşturulur?

Bilinmeyen bir cevabı tanıtan fiil veya ifadeyi seç, ardından dacă ya da asıl soru sözcüğünü getir ve yan cümleyi kendi öznesi, fiili ve tümleçleriyle kur.

1. a întreba (sormak), a ști (bilmek), a se întreba (merak etmek) veya a vrea să știe (bilmek istemek) gibi bir giriş ifadesiyle başla: Nu știu... (Bilmiyorum...).
2. Doğrudan sorunun cevabı da veya nu olacaksa dacă kullan: Nu știu dacă... (... olup olmadığını bilmiyorum.).
3. Doğrudan soru bilgi istiyorsa soru sözcüğünü koru: Nu știu unde... (Nerede ... olduğunu bilmiyorum.), Nu știu cine... (Kimin ... olduğunu bilmiyorum.).
4. Kişiyi, zamanı, zamirleri ve son noktalama işaretini bütün cümlenin bakış açısından kontrol et.

Dacă ne zaman kullanılır?

Olası cevabı evet veya hayır olan bir soruyu dolaylı aktarmak için dacă kullan. Bu sözcük, cevabın evet olduğu anlamına gelmez: M-a întrebat dacă am timp. (Bana zamanım olup olmadığını sordu.) Aynı sözcük bir koşulu da başlatabilir; bu nedenle giriş ifadesi ve bütün cümlenin anlamı önemlidir.

Yan cümlede hangi soru sözcüğü korunur?

Eksik bilgiyi temsil eden soru sözcüğünü koru. Bu sözcüğün yan cümlede hâlâ bir dil bilgisi görevi vardır; bu nedenle onun gerektirdiği edatı, hâl biçimini veya uyumu da koru.

Başlıca soru sözcüklerinin anlamları için temel Romence soru sözcükleri konusuna bak. cine, ce, care ve cât sözcüklerinin bütün biçimleri için soru zamirleri ve belirleyicileri konusuna bak.

Hangi sözcük dizimi ve noktalama kullanılır?

Dolaylı soru bir yan cümledir, ikinci bir doğrudan soru değildir. İngilizceye özgü özne–fiil devrikliği yapma ve cümlenin içine soru işareti koyma. Yalnızca bütün cümle soruysa sonuna soru işareti gelir.

Romencede soru sözcüğü, odağa bağlı olarak doğrudan soruda diğer ögelerin önüne veya arkasına gelebilir. Öğrenirken kullanabileceğin nötr kalıpta yan cümleyi bir bütün olarak tut ve soru sözcüğünün görevine göre gereken sözcük dizimini kullan: Nu știu ce face Ana. (Ana'nın ne yaptığını bilmiyorum.)

Zaman ve zamirler nasıl değişir?

Yan cümlenin kendi zamanı ve bakış açısı vardır. Konuşan ya da hitap edilen kişi değiştiğinde zamiri değiştir; ancak zamanı İngilizcedeki gibi otomatik olarak geçmişe kaydırmak yerine kastedilen zaman ilişkisine göre seç.

• Doğrudan: „Vii mâine?” (Yarın geliyor musun?) → M-a întrebat dacă vin mâine. (Bana yarın gelip gelmeyeceğimi sordu.) Hitap edilen tu, soruyu aktaran kişi açısından eu olur.
• Doğrudan: „Unde locuiești?” (Nerede yaşıyorsun?) → M-a întrebat unde locuiesc. (Bana nerede yaşadığımı sordu.) Soru sözcüğü korunur, fiil ise yeni özneyle uyum sağlar.
• Geçmiş zamandaki bir giriş fiili tek bir zamanı zorunlu kılmaz: Nu știam dacă a venit. (Gelip gelmediğini bilmiyordum.) ve Nu știam dacă va veni. (Gelip gelmeyeceğini bilmiyordum.) olayın zamanını farklı biçimde gösterir.

Yaygın hatalar nelerdir?

• Evet–hayır biçimindeki dolaylı soruda că kullanma: M-a întrebat că vin değil, M-a întrebat dacă vin yaz.
• Başka bir soru sözcüğünden önce dacă getirme: Nu știu dacă unde locuiește değil, Nu știu unde locuiește yaz.
• Bilgi sorusunun yerine dacă kullanma: Nu știu cine vine kimin geldiğini, Nu știu dacă vine ise birinin gelip gelmediğini sorar.
• Gerekli edatı veya hâl biçimini kaldırma: Nu știu pe cine ai văzut cümlesinde pe, Nu știu cui i-ai scris cümlesinde ise yönelme hâlindeki cui korunur.
• Dolaylı sorudan sonra soru işareti koyma: Bütün cümlenin kendisi soru değilse Nu știu dacă vine. yaz; Știi dacă vine? örneğinde ise bütün cümle sorudur.

Dolaylı sorular, aktarılan dilin kullanım alanlarından biridir. Aktarılan bildirimler, sorular ve emirler arasındaki daha geniş karşılaştırma için dolaylı anlatım konusuna bak. Yan cümlelerdeki dizimin daha kapsamlı açıklaması için yan cümlelerde sözcük dizimi konusuna bak.