Romencede hem uyarlanmış alıntılar hem de yabancı kökenini hâlâ belli eden sözcükler kullanılır. Kaynak yazımı ile Romence dil bilgisi, yazılı biçimi birlikte belirler. Alıntı cins isim body (vücuda oturan tek parça bir giysi) belirli biçimde doğrudan ek alan bodyul (söz konusu giysi) olur. Alıntı show ise kısa çizgili çoğul show-uri (şovlar) biçimini alır.
Alıntı bir sözcüğün nasıl yazılacağına nasıl karar verirsin?
Önce sözcüğün konumunu belirle. Ardından DOOM3'teki güncel maddesini kontrol et. DOOM3 yabancı kaynak yazımını kaydediyorsa onu koru. Romencede kullanılan bir alıntı için DOOM3'ün kaydettiği tanımlığı, çoğulu ve büyük-küçük harf düzenini kullan.
- Romencede kullanılan bir cins isim mi, yabancı bir özel ad mı, yoksa birden fazla sözcükten oluşan yabancı bir ifade mi yazdığını belirle. Bir kişi adını veya markayı, yerleşik yazımını kontrol etmeden sıradan bir cins isim gibi ele alma.
- DOOM3'te madde başını, cinsiyeti, belirli biçimi, çoğulu, telaffuz notlarını ve varsa kullanım etiketini kontrol et. Yeni ya da moda bir alıntının maddesi bulunabilir; yine de DOOM3 bu sözcüğü her bağlam için önermeyebilir.
Ardından sözlükteki Romence biçimi aynen kullan. Yeterince bütünleşmiş bir alıntı, Romence dil bilgisi eklerini tek sözcük içinde alabilir: bodyul (söz konusu giysi) ve bodyuri (bu tür giysiler). Kaynak sözcüğün sonu kolayca bütünleşmiyorsa, yazım ile telaffuz uyuşmuyorsa ya da öğe bir kısaltma veya çok sözcüklü bir ifadeyse DOOM3'ün kaydettiği kalıpta Romence ek kısa çizgiden sonra gelebilir: show-uri (şovlar), CD-uri (CD'ler) ve fake news-uri (asılsız haberler).
Romence ekler ne zaman kısa çizgisiz bağlanır?
DOOM3, alıntı sözcüğün son harflerini Romencede sıradan bir yazılı son gibi ele aldığında belirli tanımlık eki -ul veya nötr çoğul eki -uri kısa çizgisiz kaydeder. Aşağıdaki örneklerde y, Romence i gibi telaffuz edilir.
| Temel biçim | Sözlükteki biçimler | Dikkat edilecek nokta |
|---|---|---|
| body (vücuda oturan giysi; İngilizce kaynak biçim) | bodyul (belirli biçim); bodyuri (çoğul) | DOOM3, bu Romence biçimlerde y harfini ek getirilebilen bir harf olarak ele alır. |
| hobby (İngilizce kaynak biçim) | hobbyuri (hobiler) | Çoğulu doğrudan bağla: hobbyuri yaz, hobby-uri yazma. |
| spray (İngilizce kaynak biçim) | sprayuri (spreyler) | Biçim, kaynak yazımını korur ve çoğul ekini doğrudan alır. |
| fairplay (İngilizce kaynak biçim) | fairplayul (dürüst oyun) | Güncel belirli biçim tek sözcük olarak yazılır. |
Sözlükteki bu örnekler her yeni alıntıya uygulanabilecek üretken bir kural oluşturmaz. Son harf, bu harfin Romence telaffuzu, sözcüğün dil bilgisel davranışı ve sözlük maddesi farklı biçimlere yol açabilir. Kaynak dilin çoğulu Romence biçimi belirlemez. Bunun yerine sözlükteki Romence biçimi koru.
Alıntı bir sözcükte kısa çizgi ne zaman korunur?
Telaffuz veya bütünleşme zorsa, yazılı son ile telaffuz uyuşmuyorsa ya da taban bir kısaltma veya çok sözcüklü kaynak ifadeyse kısa çizgi, -ul ya da -uri ekini yabancı görünümlü tabandan çoğu zaman ayırır.
| Temel veya kaynak biçim | Romence biçim | Kısa çizginin nedeni |
|---|---|---|
| show (İngilizce kaynak biçim) | show-uri (şovlar) | Sondaki w, bu biçimde sıradan bir Romence sözcük sonu gibi işlev görmez. |
| kitsch (Almanca kaynak biçim) | kitsch-uri (kitsch nesneler) | Kısa çizgi, sondaki yabancı harf dizisini -uri ekinden ayırır. |
| bleu (Fransızca kaynak biçim) | bleu-uri (mavi tonları) | Yazılı son, Romence telaffuzla açık biçimde uyuşmaz. |
| CD veya VIP (kısaltma) | CD-uri, VIP-uri | Kısa çizgi, ilk harflerden oluşan bir kısaltma veya akronimden sonra gelen Romence çoğul ekini belirginleştirir. |
| fake news (İngilizce kaynak ifade) | fake news-ul, fake news-uri | Çok sözcüklü kaynak ifade, Romence eklerden önce görünür hâlde kalır. |
Büyük harflere ve Romence diakritiklere ne olur?
Romencede kullanılan cins isimler, eski alıntılar ya da yeni yabancı sözcükler olsalar da normalde küçük harfle yazılır: fairplay, kitsch ve fake news. Yabancı özel adlar, kaynak dildeki yerleşik büyük harflerini ve yazımını korur. Müller, Washington ve New York yabancı adlardır; Romence cins isim değildir. Romence sözcüklerde ve uyarlanmış biçimlerde standart yazımın gerektirdiği yerlerde ă, â, î, ș, ve ț gibi Romence diakritikler kullanılmaya devam eder.
- Uyarlanmamış bir adın kaynak yazımını koru: tahmine dayalı bir Romence karşılık yerine Müller yaz. Yasal veya yerleşik bir kişi adı, Romence cins isimlerin genel yazımına uymayan bir biçimi koruyabilir.
- Yabancı köken, sıradan bir alıntıyı özel ada dönüştürmez: büyük harfli bir cins isim yerine un gest de fairplay (adil bir davranış) yaz.
- Çevresindeki Romence metinde ve uyarlanmış alıntılarda gerekli diakritikleri koru: ă, â, î, ș, ve ț standart yazımın parçası olmaya devam eder.
- Her yabancı kaynak biçimi otomatik olarak Romenceleştirme. Bir ad, başlık, alıntı veya kaynak ifade özgün yazımıyla bilerek sunuluyorsa bu konumu belirt ve biçimi koru.
DOOM3'te yer almak kullanım düzeyi hakkında ne söyler?
DOOM3 güncel yazımı, telaffuzu, biçim bilgisini ve bazı kullanım kısıtlamalarını kaydeder; sözlüğe alınmak, yabancı bir sözcüğün her metin için önerildiği anlamına gelmez. Yeni bir alıntı teknoloji, iş dünyası, medya veya konuşma dilinde yaygın olabilir; buna karşılık resmî ya da geniş bir okur kitlesine yönelik metin Romence bir eşdeğeri yeğleyebilir. Her alıntıyı doğru veya yanlış saymak yerine kullanım düzeyini okur kitlesine ve bağlama göre seç.
Alıntı isim body sözcüğünün güncel belirli tekil biçimi hangisidir?
- body-uri
- bodyul
- body-ul
- bodyi
DOOM3, belirli tanımlık ekinin doğrudan bağlandığı bodyul biçimini kaydeder. body-ul yazımında kısa çizgi vardır, ancak bu güncel kalıpta ek doğrudan bağlanır.
Burada öğretilen güncel kalıpta hangi çoğul kısa çizgiyi korur?
- hobbyuri
- bodyuri
- show-uri
- sprayuri
Kısa çizgi, show sözcüğünün yabancı görünümlü sonunu -uri ekinden ayırır: show-uri. hobbyuri, bodyuri ve sprayuri örneklerinde çoğul eki doğrudan bağlanır.
Yabancı bir özel adın kaynak biçimini hangi yazım korur?
- Müller
- Muller
- Muler
- Müllerul
Müller yabancı bir özel ad olarak sunulduğu için yerleşik büyük harfini ve kaynak yazımını korur. Diğer seçenekler yazımı değiştirir veya belirtilmiş bir Romence bağlam olmadan ek getirir.
Hangi cümle, show sözcüğünün sözlükteki çoğuluyla "İki şov gördüm" anlamına gelir?
- Am văzut două showuri.
- Am văzut două șouri.
- Am văzut două show-uriuri.
- Am văzut două show-uri.
Sözlükteki çoğul show-uri biçimidir. Kaynak biçim show korunur ve kısa çizgiden sonra tek bir Romence çoğul eki getirilir.
Yeni bir alıntı sözcükle karşılaştığında önce ne yapmalısın?
- Her zaman kaynak dilin çoğulunu kullan.
- -uri ekini her zaman kısa çizgisiz getir.
- DOOM3'teki güncel maddeyi kontrol et ve kaydedilen biçimi kullan.
- Başka bir dilden gelen her sözcükten kaçın.
Alıntı sözcüklerin yazımı ve çekimi; bütünleşme derecesine, son yazımına, telaffuzuna ve kullanımına bağlıdır. Güncel DOOM3 maddesi bu özellikleri kaydeder; bu yüzden önce onu kontrol et. Kaynak dilin çoğulunu otomatik olarak kullanmak, -uri ekini mekanik biçimde getirmek veya tüm alıntılardan kaçınmak, belgelenmiş çeşitliliği göz ardı eder.