Romence, cümlenin başında ve özel adlarda büyük harf kullanır. Özel bir kural büyük harf gerektirmedikçe cümle içindeki sıradan sözcükler normalde küçük harfle yazılır. Özel ad olan România (Romanya) ile dil adı ya da sıfat olan română (Romence/Rumen) biçimlerini karşılaştır. Luni, Elena merge la București. (Pazartesi Elena Bükreş'e gidiyor.) cümlesinde Luni, Elena ve București farklı nedenlerle büyük harfle başlar.
Romencede ne zaman büyük harf kullanılır?
Bağımsız bir cümlenin ilk sözcüğünü büyük harfle yaz. Özel bir adda, o adın yazım geleneğinin gerektirdiği unsurları büyük harfle başlat. Cümle içindeki sıradan sözcükler küçük harfle kalır.
| Bağlam | Romence örnek | Dikkat edilecek nokta |
|---|---|---|
| Cümle başı | Astăzi plouă. (Bugün yağmur yağıyor.) | İlk kelime büyük harfle başlar. |
| Kişi adı | Maria Popescu | Ad ve soyad, özel adın unsurlarıdır. |
| Yer ya da ülke adı | România, București, Marea Neagră | Ad, genel bir kavramı değil belirli bir yeri belirtir. |
| Kurum ya da kuruluş | Universitatea din București | Kurum adı ile şehir adı büyük harfle başlar; bağlayıcı din kelimesi küçük harfle kalır. |
| Özel adı olan bayram | Crăciunul, Ziua Națională a României | Yerleşik bayram adı, kendine özgü özel ad düzenini izler. |
| Eser adı | Amintiri din copilărie | Romencede eser adındaki her önemli kelime büyük harfle başlamaz. |
Günlük hayatta hangi kelimeler küçük harfle yazılır?
Sıradan bir cümledeki cins isimler ve sıfatlar, özel bir adın ya da özel olarak adlandırılmış başka bir ifadenin parçası olmadıkça küçük harfle yazılır. Romence bu küçük harf düzenini takvim sözcüklerine, dil ve milliyet adlarına ve genel görev adlarına da uygular.
| Genellikle küçük harfle yazılanlar | Örnek | Neden |
|---|---|---|
| Günler ve aylar | luni, ianuarie | Bunlar özel ad değil, cins isimdir. |
| Mevsimler | primăvară, vara | Mevsim adı normalde cins isimdir. |
| Diller ve milliyetler | limba română, un student român | Ülkenin adı România biçimindedir; dil adı ve sıfat ise sıradan kelimelerdir. |
| Genel görev adları | profesorul, ministrul, președintele | Bir görev adı sıradan bir cümlede genel anlamda kullanıldığında küçük harfle başlar. |
| Genel coğrafya terimleri | orașul București, râul Olt, munții Carpați | Genel isim kendi sözlük anlamını koruduğunda küçük harfle kalabilir; belirli yer adı ise büyük harfle başlar. |
Birden fazla kelimeden oluşan adlar nasıl yazılır?
Her sözcüğü otomatik olarak büyük harfle yazma. Önce ifadenin özel ad olup olmadığına karar ver, ardından o ad türünün düzenini izle. din, de ve a gibi bağlayıcı sözcükler çoğu zaman küçük harfle yazılır. Adın parçası olan diğer sözcükler büyük harfle başlayabilir.
- Bir kurum adının temel unsurlarını büyük harfle yaz: Ministerul Afacerilor Externe (Dışişleri Bakanlığı). Bu resmî ad düzenini ministrul afacerilor externe (dışişleri bakanı) gibi genel bir ifadeye uygulama.
- Bir coğrafi adın içindeki büyük harfleri koru: Europa de Est (Doğu Avrupa) ve Marea Neagră (Karadeniz). Genel anlamdaki bir ifade farklı yazılabilir: marea este calmă (deniz sakin).
- Kişi adının unsurlarını büyük harfle yaz: Mihai Eminescu. Sıradan bir cümlede adın önündeki unvan ya da rütbe genellikle küçük harfle başlar: domnul Eminescu (Bay Eminescu). Ancak resmî yazışmalarda Domnule Director (Sayın Müdür) kullanılabilir.
- Gramatica limbii române (Romence Dil Bilgisi) gibi bir eser adında ilk sözcüğü ve varsa içindeki özel adları büyük harfle yaz. Diğer sözcükleri küçük harfle bırak. Resmî belgeler, bayramlar ve özel adı olan bazı programlar için farklı bir yazım düzeni belirlenmiş olabilir.
Resmî hitapta ne değişir?
Sıradan bir metinde kibar hitap zamiri dumneavoastră (siz) küçük harfle başlar. Mektup ya da resmî başvuruda saygı göstermek amacıyla Dumneavoastră yazılabilir; resmî hitap kalıplarında Domnule Președinte (Sayın Başkan) gibi bir unvan da büyük harfle başlayabilir. Bu bir nezaket kuralıdır; her cümlede bütün görev adlarını büyük harfle yazmak için gerekçe değildir.
Kaçınılacak hatalar
- Başka bir dil böyle yazıyor diye gün, ay veya mevsim adlarını büyük harfle yazma. Cümle içinde marți, în aprilie, vara biçiminde küçük harf kullan.
- Romence bir eser adındaki her kelimeyi büyük harfle yazma. Amintiri din copilărie ve Gramatica limbii române adlarında, özel adın kuralı aksini gerektirmedikçe sıradan kelimeler küçük harfle kalır.
- Ülke adıyla dil adını ya da sıfatı karıştırma: România yaz, ancak limba română ve un film românesc biçimlerinde küçük harf kullan.
- Genel bir görev adını otomatik olarak büyük harfle yazma. Sıradan bir metinde Astăzi președintele a sosit (Bugün cumhurbaşkanı geldi.) yaz; yalnızca resmî hitap ya da resmî ad kuralı gerektiriyorsa büyük harf kullan.
- Bir harf büyüğe dönüştüğünde Romence diakritik işaretlerini koru: Școala începe luni. (Okul pazartesi başlıyor.) cümlesi büyük Ș ile başlar, düz S ile değil.
Gün adı, kişi adı ve şehir adı hangi cümlede doğru yazılmış?
- Luni, Elena merge la București.
- luni, Elena merge la București.
- Luni, elena merge la București.
- Luni, Elena merge la bucurești.
Luni cümlenin ilk sözcüğüdür; Elena ve București ise özel addır. Gün adı normalde cümle içinde küçük harfle yazılır. Ancak burada Luni ilk sözcük olduğu için büyük harfle başlar. Diğer seçeneklerin her birinde büyük harfle başlaması gereken unsurlardan biri yanlışlıkla küçük harfle yazılmıştır.
Cümle içinde geçen "ocak ayında" ifadesinin standart Romence yazımını seç.
- în Ianuarie
- În ianuarie
- în ianuarie
- În Ianuarie
Cümle içinde hem în edatı hem de ianuarie ay adı küçük harfle başlar. În biçimi ay adı nedeniyle değil, yalnızca cümlenin başında olduğunda doğru olur.
Hangi seçenek ülke adıyla dil adını ya da sıfatı doğru biçimde ayırır?
- românia ve română
- România ve română
- România ve Română
- românia ve Română
România özel bir ülke adıdır ve büyük harfle başlar. română ise dil adı ya da sıfattır ve sıradan bir cümlenin içinde küçük harfle yazılır.
Hangi eser adı Romencenin olağan yazım düzenini izler?
- Amintiri Din Copilărie
- amintiri din copilărie
- Amintiri din Copilărie
- Amintiri din copilărie
Eser adının ilk kelimesi büyük harfle başlarken sıradan din ve copilărie kelimeleri küçük harfle kalır. Romencede genellikle bir eserin adındaki her önemli kelime büyük harfle başlamaz.
Sıradan bir metinde genel görev adı hangi cümlede doğru yazılmıştır?
- Astăzi Președintele a sosit la București.
- Astăzi președintele a sosit la București.
- Astăzi președintele a sosit la bucurești.
- Astăzi președintele A sosit la București.
Sıradan bir metinde genel görev adı președintele küçük harfle yazılır; Astăzi cümlenin ilk kelimesidir ve București özel addır. Yalnızca ikinci seçenek bu üç kuralın tümüne uyar.