Romencede durum zarfları

Durum zarfı, bir eylemin nasıl gerçekleştiğini gösterir. Mara citește încet. (Mara yavaş okuyor.) cümlesinde încet, Mara'nın nasıl okuduğunu anlatır. Romencede durum zarfları, eylemi yapan kişi ya da varlıkla uyum göstermez.

Romencede durum zarfları ne anlatır?

Bir fiil hakkında cum? (nasıl?) sorusunu yanıtlamak için durum zarfı kullan. Önce aşağıdaki çağdaş ve yansız biçimleri öğren; aynı sözcük farklı bir bağlamda başka bir anlama gelebilir ya da başka bir sözcük türüne ait olabilir.

Zarf	Anlam	Doğal örnek
bine	iyi	Ea cântă bine. (İyi şarkı söylüyor.)
rău	kötü	El desenează rău. (Kötü resim çiziyor.)
repede	hızlıca, hızlı	Trenul merge repede. (Tren hızlı gidiyor.)
încet	yavaşça	Vorbește încet. (Yavaş konuşuyor.)
ușor	kolayca; hafifçe	Deschide ușa ușor. (Kapıyı usulca aç.)
greu	güçlükle; zorlanarak	Înțeleg greu accentul. (Aksanı anlamakta zorlanıyorum.)
clar	açık ve anlaşılır biçimde	Profesorul explică clar. (Öğretmen açık ve anlaşılır biçimde anlatıyor.)
împreună	birlikte	Lucrăm împreună. (Birlikte çalışıyoruz.)
separat	ayrı ayrı	Plătim separat. (Ayrı ayrı ödüyoruz.)
altfel	başka türlü; aksi hâlde	Aș face altfel. (Ben başka türlü yapardım.)

Hangi ifadeler bir eylemin nasıl yapıldığını anlatabilir?

Zarf grubu, tek bir zarf gibi görev yapan bir sözcük grubudur. Romencede bir eylemin nasıl yapıldığını anlatmak için sıklıkla bir edatın ardından isim ya da sıfat kullanılır.

İfade	Anlam	Örnek
cu grijă	dikkatle	Conduci cu grijă. (Dikkatli araç kullanıyorsun.)
cu atenție	dikkatle; özenle	Citește instrucțiunile cu atenție. (Talimatları dikkatle oku.)
în grabă	aceleyle	A plecat în grabă. (Aceleyle ayrıldı.)
în liniște	sessizce; sessizlik içinde	Copiii lucrează în liniște. (Çocuklar sessizce çalışıyor.)
pe neașteptate	beklenmedik bir anda	A apărut pe neașteptate. (Beklenmedik bir anda ortaya çıktı.)
de bunăvoie	isteyerek; gönüllü olarak	A venit de bunăvoie. (Kendi isteğiyle geldi.)
pe de rost	ezbere	Știe poezia pe de rost. (Şiiri ezbere biliyor.)

cum? gibi geniş anlamlı bir soruyu yanıtlayan her ifade, eylemin nasıl yapıldığını göstermez. Cu siguranță (kesinlikle) konuşanın emin olduğunu belirtir. foarte repede (çok hızlı) ise bir durum zarfı ile bir derece zarfından oluşur.

Durum zarfı cümlede nereye gelir?

Yansız bir basit cümlede durum zarfını fiilden ya da fiilin nesnesinden sonra kullan. Romencede vurgu için zarfın yeri değişebilir; bu nedenle başka konumlar da mümkündür.

Bağlam	Başlangıç konumu	Örnek
Nesnesiz fiil	Fiilden sonra	Copilul aleargă repede. (Çocuk hızlı koşuyor.)
Nesneli fiil, yansız sıra	Nesneden sonra	Mara citește cartea încet. (Mara kitabı yavaş okuyor.)
Nesneli fiil, alternatif sıra	Fiile yakın	Mara citește încet cartea. (Mara kitabı yavaş okuyor.)
Vurgulanan yapılış biçimi	Cümlenin başında	Încet, Mara deschide ușa. (Mara kapıyı yavaşça açıyor.) Virgül, durum zarfının öne alındığını gösterir.

Yansız bir olumsuz cümlede nu sözcüğünü fiilden önce tut: Mara nu citește repede. (Mara hızlı okumuyor.)

Romencede temel sözcük dizimi, cümlenin yansız yapısını gösterir. Ayrı bir konu olan zarfın cümledeki yeri ise daha geniş cümle içi yerleşimi, bilgi yapısını ve ileri düzey durumları ele alır.

Zarf neyi niteler?

Bir zarfı, nitelediği sözcük ya da söz grubuyla birlikte değerlendir. Durum zarfı genellikle fiili niteler. Başka bir zarf ise bu durum zarfını ya da cümlenin farklı bir bölümünü niteleyebilir.

Cümle	Nitelenen öğe	Anlam
Ana răspunde clar.	clar, răspunde fiilini niteler	Ana açık ve anlaşılır biçimde cevap veriyor.
Ana răspunde foarte clar.	foarte, clar zarfını niteler	Ana çok açık ve anlaşılır biçimde cevap veriyor.
Ana nu răspunde clar.	nu cümleyi olumsuz yapar; clar ise cevap verme biçimini anlatmaya devam eder	Ana açık ve anlaşılır biçimde cevap vermiyor.
Doar Ana răspunde clar.	doar özneyi sınırlar; clar ise cevap verme biçimini anlatır	Yalnızca Ana açık ve anlaşılır biçimde cevap veriyor.

Sıfat ile zarfı nasıl ayırt edersin?

Sıfat bir ismi niteler ve onunla uyum gösterir; zarf ise bir eylemi niteler ve biçimini değiştirmez. Bazı Romence durum zarfları, ilgili sıfatın eril tekil biçimiyle tamamen aynıdır. Bu durumda sözcüğün türünü cümledeki görevi belirler.

İlgili sözcük ya da sözcükler	İsimle kullanılan sıfat	Fiille kullanılan zarf	Değişen öğe
clar	un răspuns clar, o explicație clară, răspunsuri clare	El explică clar. Ea explică clar. Ei explică clar.	Sıfat isimle uyum göstermek için biçim değiştirir; zarf clar olarak kalır.
bun ve bine	un profesor bun	predă bine	Sıfat bun, durum zarfı ise bine biçimidir.
ușor	un drum ușor	Merge ușor.	ușor, yalnızca bir ismi nitelediğinde sıfat olarak uyum gösterir.

Özne dişil ya da çoğul diye zarfa sıfat eki ekleme: Ea vorbește clar de, Ea vorbește clară deme; Ele lucrează împreună de, Ele lucrează împreune deme. Sözcük türleri arasındaki farkları daha kapsamlı görmek için Romencede sözcük türleri konusuna bak.

Hangi biçimler yansız, anlatımsal ya da günlük dile özgüdür?

Çağdaş standart Romencede yansız seçenek olarak zarfın tekrarsız biçimini kullan. Tekrarlanan biçimler anlatıma yoğunluk, ritim ya da aşamalı bir anlam katabilir; ancak temel biçimden daha anlatımsaldır.

Kullanım düzeyi veya etki	Biçim ve kullanım
Yansız	Vorbește repede. (Hızlı konuşuyor.)
Anlatımsal ya da vurgulu	Vorbește repede-repede. (Çok hızlı konuşuyor.) DOOM3, tekrarlanan zarfı kısa çizgiyle kaydeder; repede, repede biçimi noktalama işaretiyle de kullanılabilir.
Anlatımsal ya da aşamalı	Mergem încet-încet. (Yavaş yavaş ilerliyoruz.)
Günlük dilde	repejor, günlük kullanımda çok hızlı ya da oldukça hızlı anlamına gelir. Bu biçimi tanı, ancak A2 düzeyindeki yansız cümlelerde ilk tercihin olarak kullanma.

Kaçınılacak hatalar

Durum zarfını özneyle uyumlu hâle getirme: Ea cântă bine de, Ea cântă bună deme.
Romencede bine zarfının gerektiği yerde bun sıfatını kullanma: El lucrează bine de, El lucrează bun deme.
Derece ile durumu karıştırma: foarte repede, çok hızlı demektir; çünkü foarte, repede zarfını pekiştirir. Tek başına foarte hızlı anlamına gelmez.
Olası her konumu aynı derecede yansız sayma. Önce fiil + durum zarfı ya da nesne + durum zarfı sırasını kullan; zarfı yalnızca vurgulamak için bir nedenin olduğunda başka yere taşı.
Anlatımsal tekrarı hata sayma; ancak kullanım düzeyini doğru belirt ve sıradan öğrenci cümlelerinde yalın biçimi kullan.

Kendini test et

1 / 5

Hangi cümle "Ana açık ve anlaşılır biçimde cevap veriyor" anlamına gelir?

Romencede durum zarfları