Vurgusuz doğrudan nesne zamirleri

Klitik de denen vurgusuz doğrudan nesne zamiri, fiile sıkıca bağlanan ve eylemden doğrudan etkilenen şeyi ya da kişiyi karşılayan kısa bir biçimdir: Am găsit cartea. O citesc acum. (Kitabı buldum. Şimdi onu okuyorum.)

Romencedeki doğrudan nesne klitikleri nelerdir?

Klitiği nesnenin kişisine, cinsiyetine ve sayısına göre seç, ardından fiilin yanına yerleştir. Üçüncü kişi biçimleri erili dişilden, tekili de çoğuldan ayırır. Nötr isimler tekilde eril, çoğulda ise dişil uyuma girer.

Klitik nereye gelir?

Şimdiki ve gelecek zamanda klitiği çekimli fiilden ya da yardımcı fiilden önce getir. Birleşik geçmiş zamanda klitik normalde a avea yardımcı fiilinden önce gelir; ancak dişil tekil o biçimi ortaçtan sonra yer alır. Olumlu emir kipinde ise klitiği kısa çizgiyle fiilin sonuna ekle.

• Normal bir şimdiki zaman cümlesinde îl, îi, mă ve te gibi biçimleri fiilden önce ayrı sözcükler olarak yaz: Îl aștept. (Onu bekliyorum.)
• Ünlüyle başlayan bir yardımcı fiilden önce bazı klitiklerin ilk ünlüsü birleşik biçimde düşer: L-am văzut. (Onu gördüm.)
• nu sözcüğünden sonra klitiği fiilden önce getir: Nu-l văd. (Onu görmüyorum.) Dişil tekil o ile hem standart kısaltma N-o văd hem de tam biçim Nu o văd doğrudur.

Cinsiyet ve sayı üçüncü kişiyi nasıl etkiler?

Eril tekil bir nesne için îl, dişil tekil için o, eril veya karma çoğul için îi, dişil veya nötr çoğul içinse le kullan. Nötr bir isim sayıya göre farklı uyum gösterir: un pachet biçiminin yerini îl, pachetele biçiminin yerini ise le alır.

• Nesne bir kişiyse aynı biçimler tam doğrudan nesne zamirlerinin yerine kullanılabilir: Mă așteaptă. (Beni bekliyor.) ve Îi așteptăm. (Eril veya karma bir grubu bekliyoruz.)
• Nesne bir insan değilse üçüncü kişi biçimi, ismin dil bilgisel cinsiyetine ve sayısına uyar: Citesc romanul. Îl citesc în tren. (Romanı okuyorum. Onu trende okuyorum.)
• pe mine, pe tine, pe el, pe ea, pe noi, pe voi, pe ei ve pe ele tam biçimleri vurgu için veya başka edatlı yapılarda kullanılır. Bu karşıtlık için vurgulu nesne zamirlerine bak.

Günlük Romencede neleri hatırlamalısın?

Klitik, nesnenin normal kısa biçimidir; başka bir dilin modeline göre isteğe bağlı olarak eklenen bir nesne sözcüğü değildir. Temel bir cümlede klitiği fiile yakın tut ve konumunu kelimesi kelimesine çevirerek belirleme.

• Normal kısa nesne biçimi olarak el veya ea kullanma; bunun yerine îl ya da o kullan: Îl văd pe Mihai. (Mihai'yi görüyorum.) / O văd pe Ana. (Ana'yı görüyorum.)
• Nesne çoğul diye doğrudan îi biçimini seçme. Eril veya karma çoğul için îi, dişil ya da nötr çoğul için le kullan: Citesc cărțile. Le citesc. (Kitapları okuyorum. Onları okuyorum.)
• Normal bir şimdiki zaman fiilinden sonra klitik bırakma: Văd-l değil, Îl văd kullan. Fiilden sonraki konum, olumlu emir kipi gibi yapılarda görülür: Citește-l! (Onu oku!)