Romencede tarafsız bir anlatımda niteleme sıfatı genellikle isimden sonra gelir: o carte interesantă (ilginç bir kitap). Konuşan kişi vurgu yapmak veya daha etkileyici bir anlatım kurmak istediğinde sıfatı isimden önce de getirebilir.
Sıfat normalde nerede kullanılır?
İsim + sıfat dizilişini temel al: sıfat isimden sonra gelir ve isimle cinsiyet ve sayı bakımından uyum sağlar. Bu, günlük ölçünlü Romencede tarafsız ve güvenilir diziliştir. Sıfatın biçimi için Romencede sıfat uyumu konusunu gözden geçir.
| İsim grubu | Diziliş | Anlam |
|---|---|---|
| un film bun | isim + sıfat | iyi bir film |
| o idee bună | isim + sıfat | iyi bir fikir |
| filmul bun | isim + sıfat | iyi film |
| ideea bună | isim + sıfat | iyi fikir |
Sıfatın konumu, uyumun yerini tutmaz. o idee bună (iyi bir fikir) söz grubunda bună, idee ismini nitelediği için dişil tekildir. două idei bune (iki iyi fikir) söz grubunda ise bune dişil çoğuldur. Yaygın kalıplar için sıfat biçimi kalıpları konusuna bak.
Sıfat ne zaman isimden önce gelebilir?
Sıfatı isimden önce getirmek doğrudur, ancak bu diziliş genellikle özel bir vurgu taşır; duygu katabilir veya anlatımı daha etkileyici hâle getirebilir. Özellikle ünlemlerde doğal olabilir, fakat isim + sıfat dizilişi tarafsız başlangıç noktasıdır.
- Sıradan bir niteleme için tarafsız dizilişi kullan: o zi frumoasă (güzel bir gün).
- Vurgu yapmak için sıfatı isimden önce getir: o frumoasă zi (güzel bir gün; vurgu güzel olma niteliğindedir).
- Ünlemlerde iki diziliş de görülebilir, ancak yarattıkları etki farklıdır: Ce zi frumoasă! (Ne güzel bir gün!) daha olağan bir ünlemdir; Frumoasă zi! (Güzel gün!) ise sıfata güçlü bir vurgu yapar.
Tanımlığın yeri nasıl değişir?
Belirsiz tanımlık kullanıldığında un, o veya niște bütün isim grubunun önünde kalır. Belirli bir isim grubunda ise belirli tanımlık ilk sözcüğe eklenir: isim önce geliyorsa isme, sıfat önce geliyorsa sıfata. Romencede belirli tanımlık ve Romencede belirsiz tanımlıklar konularına da bak.
| Tarafsız diziliş | Sıfatın önce geldiği diziliş | Anlam |
|---|---|---|
| o zi frumoasă | o frumoasă zi | güzel bir gün |
| ziua frumoasă | frumoasa zi | güzel gün |
| studentul bun | bunul student | iyi öğrenci |
frumoasa zi ve bunul student söz gruplarındaki belirli tanımlığa dikkat et: sıfat ilk geldiği için tanımlık sıfata eklenir. Sıfat yine isimle uyum sağlar; yalnızca sözcüklerin ve tanımlığın yeri değişir.
Hangi sıfatların özel konum kalıpları vardır?
Birkaç sıfat belirli bir konumla güçlü biçimde ilişkilidir. Cojocaru, biet (zavallı, talihsiz) sıfatının isimden önce kullanıldığını belirtir: un biet câine (zavallı bir köpek) ve bietul câine (zavallı köpek). Değişmeyen renk sıfatlarından roz ise isimden sonra kullanılır: o rochie roz (pembe bir elbise) ve două rochii roz (iki pembe elbise). Bunları bütün sıfatlara uygulanacak genel bir kural olarak değil, her sıfata özgü kalıplar olarak öğren.
Kaçınılacak hatalar
- Sıfatı isimden önce getirmeyi günlük dilin varsayılan dizilişi olarak görme: özellikle vurgu veya farklı bir anlatım hedeflemiyorsan buna carte değil, cartea bună (iyi kitap) ile başla.
- Sıfat önce geldiğinde belirli tanımlığı isimde bırakma: sıfatın önde olduğu diziliş için ziua frumoasă değil, frumoasa zi kullan.
- Sıfatın yerini değiştirirken uyumunu değiştirme. Doğru biçimler o casă frumoasă ve o frumoasă casă şeklindedir; o frumos casă değildir.
- Değişmeyen roz sıfatına ek getirme: uydurma bir çoğul biçim yerine rochii roz kullan.
Hangi söz grubu "ilginç bir kitap" anlamında tarafsız isim + sıfat dizilişini kullanır?
- o interesantă carte
- o carte interesantă
- interesantă carte!
- o carte interesante
Tarafsız diziliş isim + sıfattır: o carte interesantă. Diğer seçeneklerde sıfat önce gelir, etkileyici bir diziliş kullanılır ya da sıfatın uyumu yanlıştır.
Hangi belirli isim grubunda sıfat isimden önce gelir?
- ziua frumoasă
- o frumoasă zi
- frumoasa zi
- frumoasă zi
frumoasa zi söz grubunda frumoasa sıfatı isimden önce gelir ve belirli tanımlığı taşır. Ziua frumoasă isim + sıfat dizilişindedir; diğer iki seçenek ise belirsizdir veya gerekli tanımlığı içermez.
Tarafsız tamamlamayı seç: Am cumpărat ___. (Güzel bir elbise aldım.)
- o frumoasă rochie
- o rochie frumos
- o rochie frumoase
- o rochie frumoasă
Tarafsız bir niteleme için isim + sıfat dizilişi kullanılır: o rochie frumoasă. rochie dişil tekil olduğu için sıfat da dişil tekildir.
"İyi olan öğrenci" söz grubunun ismin önce geldiği tarafsız biçimini istiyorsun. Hangi cümle doğru?
- Bunul student învață.
- Studentul bun învață.
- Studentul bune învață.
- Student bunul învață.
İsmin önce geldiği tarafsız söz grubu studentul bun biçimindedir. Bunul student sıfatın öne alındığı olası ama vurgulu bir diziliştir; soru ise tarafsız dizilişi ister.
Hangi söz grubu değişmeyen roz sıfatının isimden sonra geldiği standart kalıba uyar?
- două rochii roze
- două roz rochii
- două rochii roz
- două rochii rozi
Roz günümüzün ölçünlü Romencesinde değişmeyen bir sıfattır. Bu nedenle roz biçiminde kalır ve isimden sonra gelir: două rochii roz.