Romencede tarafsız bir anlatımda niteleme sıfatı genellikle isimden sonra gelir: o carte interesantă (ilginç bir kitap). Sıfat, vurgu yapmak veya daha etkileyici bir anlatım kurmak için isimden önce de gelebilir; ancak bazı sıfatlar tek bir konuma bağlıdır.
Sıfat normalde nerede kullanılır?
İsim + sıfat dizilişiyle başla. Günlük ölçünlü Romencede tarafsız diziliş budur. Hem belirsiz hem de belirli isim gruplarında ismin önce geldiği bu dizilişi karşılaştır. Sıfat ayrıca isimle cinsiyet ve sayı bakımından uyum sağlar. Sıfatın biçimi için Romencede sıfat uyumu konusunu gözden geçir.
| İsim grubu türü | Eril örnek | Dişil örnek |
|---|---|---|
| Belirsiz | un film bun (iyi bir film) | o idee bună (iyi bir fikir) |
| Belirli | filmul bun (iyi film) | ideea bună (iyi fikir) |
Sıfatın konumu ile uyumu birbirinden ayrı iki konudur. o idee bună (iyi bir fikir) söz grubunda bună, idee ismini nitelediği için dişil tekildir. două idei bune (iki iyi fikir) söz grubunda ise bune dişil çoğuldur. Yaygın kalıplar için sıfat biçimi kalıpları konusuna bak.
Sıfat ne zaman isimden önce gelebilir?
Bir sıfat her iki dizilişe de izin veriyorsa isimden önce gelebilir, ancak bu diziliş genellikle özel bir vurgu taşır. Sıfatı öne almak vurgu veya daha etkileyici bir ton katabilir. Bu kullanım özellikle ünlemlerde doğaldır; isim + sıfat dizilişi ise tarafsız başlangıç noktasıdır.
| Bağlam | Konum | Örnek |
|---|---|---|
| Sıradan niteleme | isim + sıfat (tarafsız) | o zi frumoasă (güzel bir gün) |
| Vurgulu niteleme | sıfat + isim (özel vurgu) | o frumoasă zi (güzel bir gün; "güzel" sözcüğü vurgulanır) |
| Ünlem | İki diziliş de | Ce zi frumoasă! (Ne güzel bir gün!) ismin önce geldiği dizilişi korur; Frumoasă zi! (Güzel gün!) ise sıfata güçlü bir vurgu yapar. |
Tanımlığın yeri nasıl değişir?
Belirsiz tanımlık un, o veya niște bütün isim grubunun önünde kalır. Belirli bir isim grubunda ise ilk sözcük belirli tanımlığı taşır: isim önce geliyorsa tanımlığı isim, sıfat önce geliyorsa sıfat taşır. Romencede belirli tanımlık ve Romencede belirsiz tanımlıklar konularına da bak.
| Tarafsız diziliş | Sıfatın önce geldiği diziliş | Anlam |
|---|---|---|
| o zi frumoasă | o frumoasă zi | güzel bir gün |
| ziua frumoasă | frumoasa zi | güzel gün |
| studentul bun | bunul student | iyi öğrenci |
frumoasa zi ve bunul student söz gruplarında öne alınan sıfat, ilk sözcük olduğu için belirli tanımlığı taşır. Sıfat yine isimle uyum sağlar.
Hangi sıfatların özel konum kalıpları vardır?
Birkaç sıfat belirli bir konumla güçlü biçimde ilişkilidir. Cojocaru, biet (zavallı, talihsiz) sıfatının isimden önce kullanıldığını belirtir: un biet câine (zavallı bir köpek) ve bietul câine (zavallı köpek). Değişmeyen renk sıfatlarından roz ise isimden sonra kullanılır: o rochie roz (pembe bir elbise) ve două rochii roz (iki pembe elbise). Bunları bütün sıfatlara uygulanacak genel bir kural olarak değil, her sıfata özgü kalıplar olarak öğren.
Kaçınılacak hatalar
- Sıfatı isimden önce getirmeyi günlük dilin varsayılan dizilişi olarak görme: özellikle vurgu veya farklı bir anlatım hedeflemiyorsan cartea bună (iyi kitap) ile başla; buna carte kullanma.
- Sıfat önce geldiğinde belirli tanımlığı isimde bırakma: sıfatın önde olduğu diziliş için frumoasa zi kullan, ziua frumoasă değil.
- Sıfatın yerini değiştirirken uyumunu değiştirme. Doğru biçimler o casă frumoasă ve o frumoasă casă şeklindedir; o frumos casă değildir.
- Değişmeyen roz sıfatına ek getirme: uydurma bir çoğul biçim yerine rochii roz kullan.
Hangi söz grubu "ilginç bir kitap" anlamında tarafsız isim + sıfat dizilişini kullanır?
- o interesantă carte
- o carte interesantă
- interesantă carte!
- o carte interesante
Tarafsız diziliş isim + sıfattır: o carte interesantă. Diğer seçeneklerde sıfat önce gelir, etkileyici bir diziliş kullanılır ya da sıfatın uyumu yanlıştır.
Hangi belirli isim grubunda sıfat isimden önce gelir?
- ziua frumoasă
- o frumoasă zi
- frumoasa zi
- frumoasă zi
frumoasa zi söz grubunda frumoasa sıfatı isimden önce gelir ve belirli tanımlığı taşır. Ziua frumoasă isim + sıfat dizilişindedir; diğer iki seçenek ise belirsizdir veya gerekli tanımlığı içermez.
Tarafsız tamamlamayı seç: Am cumpărat ___. (Güzel bir elbise aldım.)
- o frumoasă rochie
- o rochie frumos
- o rochie frumoase
- o rochie frumoasă
Tarafsız bir niteleme için isim + sıfat dizilişi kullanılır: o rochie frumoasă. rochie dişil tekil olduğu için sıfat da dişil tekildir.
Hangi cümlede "iyi öğrenci" anlamındaki belirli isim grubu, ismin önce geldiği tarafsız dizilişi kullanır?
- Bunul student învață.
- Studentul bun învață.
- Studentul bune învață.
- Student bunul învață.
İsmin önce geldiği tarafsız söz grubu studentul bun biçimindedir. Bunul student sıfatın öne alındığı olası ama vurgulu bir diziliştir; soru ise tarafsız dizilişi ister.
Hangi söz grubu değişmeyen roz sıfatının isimden sonra geldiği standart kalıba uyar?
- două rochii roze
- două roz rochii
- două rochii roz
- două rochii rozi
Roz günümüzün ölçünlü Romencesinde değişmeyen bir sıfattır. Bu nedenle roz biçiminde kalır ve isimden sonra gelir: două rochii roz.